Telefon: 0532 386 78 40
PATENT VE FAYDALI MODEL HÜKÜMSÜZLÜK DAVALARI

 

 

PATENT VE FAYDALI MODEL HÜKÜMSÜZLÜK DAVALARI
 
 
Patentlerin ya da faydalı modellerin hükümsüzlüğüne ilişkin Sınai Mülkiyet Kanunu'nda iki farklı yol düzenlenmiştir. Bu yollar, Sınai Mülkiyet Kanunu madde 99'da düzenlenen Türk Patent ve Marka Kurumu'na itiraz ve Sınai Mülkiyet Kanunu madde 138'de düzenlenen Türk Patent ve Marka Kurumu'nun nihai kararlarına karşı açılan hükümsüzlük davasıdır. Bir patent ya da faydalı modelin hükümsüzlüğünün istenebilmesi için öncelikle Sınai Mülkiyet Kanunu madde 138'deki şartların oluşması gerekmektedir. 
 
Bir patent başvurusu hakkında SMK m.138'da sayılan hükümsüzlük sebeplerinden birisi ya da daha fazlasının gerçekleştiğinden bahisle Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yapılacak Kurum içi itiraz ve bu itirazın hüküm ve sonuçları SMK m.99 ve m.100'de düzenlenmektedir. Bu maddelere göre; üçüncü kişiler, patentin verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde ücretini ödeyerek söz konusu patente;
 
Patent konusunun, 82 nci ve 83 üncü maddelere göre patent verilebilirlik şartlarını taşımadığı,
Buluşun, 92 nci maddenin birinci ila üçüncü fıkraları uyarınca yeterince açıklanmadığı,
Patent konusunun, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aştığı veya patentin, 91 incimaddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b)bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aştığı gerekçelerinden en az birini ileri sürerek, 
 
itiraz edebilir. İtiraza ilişkin ücretin birinci fıkrada belirtilen süre içinde ödenmemesi veya itirazın yönetmelikle belirlenen şartlara uygun olarak yapılmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır. İtiraz yapılmaması veya itirazın yapılmamış sayılması durumunda, patentin verilmesi hakkındaki karar kesinleşir ve nihai karar Bültende yayımlanır. Kurum, yapılan itirazı patent sahibine bildirir. Patent sahibi bu bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir veya patentte değişiklikler yapabilir. İtiraz, patent sahibinin görüşleri ve patentte değişiklik talepleri de dikkate alınarak, Kurul tarafından incelenir. Kurul, patentin veya değiştirilmiş hâlinin bu Kanuna uygun olduğu görüşündeyse patentin ya da varsa değiştirilmiş hâlinin devamına, uygun olmadığı görüşündeyse patentin hükümsüzlüğüne karar verir ve bu durumda 139 uncu maddede belirtilen hükümsüzlük sonuçları doğar. Hükümsüzlük kararı Bültende yayımlanır. 
 
Kurul, patentin veya değiştirilmiş hâlinin bu Kanuna kısmen uygun olduğu görüşündeyse patentin bu kısım itibarıyla devamına karar vererek patent sahibinden bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerekli değişiklikleri yapmasını ister. Söz konusu değişikliğin yapılmaması veya yapılan değişikliğin kabul edilmemesi hâlinde patentin hükümsüzlüğüne karar verilir ve bu durumda 139 uncu maddede belirtilen hükümsüzlük sonuçları doğar. Hükümsüzlük kararı Bültende yayımlanır. İtiraz sonucunda verilen nihai karar Bültende yayımlanır. Beşinci ve altıncı fıkra uyarınca patentin değiştirilmiş hâliyle devamına karar verilmesi durumunda, patentin değiştirilmiş hâli Bültende yayımlanır.
 
Ayrıca SMK m.100'de Kurum işlemlerine yapılan itirazlar sonucunda verilen kararın temyizi niteliğinde bir düzenleme getirilmiştir. Söz konusu maddeye göre; SMK m.99  hükümleri saklı kalmak üzere, Kurumun almış olduğu kararlara patent başvurusu sahibi, patent sahibi veya ilgili üçüncü kişiler tarafından kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir. Bu madde kapsamında yapılan itirazlar Kurul tarafından incelenir.
Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 6 aylık ve 2 aylık hükümsüzlük itiraz süreleri geçirilirse ya da SMK m.99 ve m.100 hükümleri çerçevesinde yapılan itirazlar Kurum tarafından reddedilirse patent tescili kesinleşir. Bu durumda, kesinleşmiş bulunan patent tesciline karşı yetkili Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, SMK m.138 ve m.139 çerçevesinde hükümsüzlük davası açılmak zorunda kalınacaktır. 
 
Patentin hükümsüzlüğü davası, patentin koruma süresince(20 yıl) veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, sicile patent sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılabilir. Patent üzerinde sicilde hak sahibi görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca onlara tebligat yapılır. Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları patentin hükümsüzlüğünü isteyebilir. Patent sahibinin 109 uncu maddeye göre patent isteme hakkına sahip olmadığı nedeniyle patentin hükümsüzlüğü, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından istenebilir.
 
Patentin hükümsüzlüğüne ilişkin karar, zorunlu olarak ek patentlerin de hükümsüz olması sonucunu doğurmaz. Ancak, hükümsüzlük kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde, ek patentlerin bağımsız patentlere dönüştürülmesi için başvuruda bulunulmazsa, patentin hükümsüzlüğü ek patentlerin de hükümsüz olması sonucunu doğurur. Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. Patent sahibinin ağır ihmal veya kötüniyetli olarak hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez:
 
a) Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, patentin sağladığı haklara tecavüz sebebiyle verilen hukuken kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar.
b) Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler.
 
Bu son halde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. Patentin hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Hükümsüzlük kararının kesinleşmesinden sonra mahkeme, bu kararı Kuruma resen bildirir. Kesinleşmiş karar ile hükümsüz kılınan patent, Kurum tarafından sicilden terkin edilir ve durum Bültende yayımlanır.
WhatsApp Destek